روانشناسي ايمني:

با توسعه و پيچيده شدن روابط بشري ، جامعه نيز به شدت نيازمند رويكردهاي "فرهنگي" و به عبارت ديگر"فرهنگسازي" است كه متاسفانه در كشور ما اقدام درخور توجه اي در اين زمينه انجام نشده است. توسعه رفتارهاي مثبت، پرهيز از خشونت ، توجه به حقوق ديگران ، توجه به بهداشت رواني و سلامت عمومي ، رعايت حقوق شهروندي ، توجه به مسايل شهري از قبيل ترافيك ، حمل و نقل و صدها موضوع ديگر در حوزه فرهنگ عمومي و شهري قرار دارند و بي توجهي به هر يك از اين موارد مي تواند آثار زيان باري را بر توسعه شهري برجاي گذارد.

نبايد عجولانه نحوه عجيب رانندگي در ايران را با اموري چون چند برابر ظرفيت بودن شمار خودروها يا تنگ بودن برخي معابر توجيه كرد.

پارامترهاي تعيين كننده سرعت رانندگي افراد را مي توان به سه دسته كلي تقسيم نمود:

1.      قانون

2.      عوامل ساختاري مربوط به وسيله نقليه و جاده

3.      عوامل انساني

 

قانون حد سرعت را تعيين مي كند و با مجازات هايي مانند اخذ جريمه ، توقيف خودرو ، باطل نمودن گواهي نامه ، رعايت آن را تضمين مي نمايد.عامل هاي ساختاري شامل نصب تابلوهاي محدوديت سرعت ، ايجاد جاده هاي عريض ، كارگذاردن دوربين هاي كنترل سرعت ، ساخت سرعت گيرها ، توليد وسايل نقليه قدرتمند و با مصرف پايين و غيره مي شود.عامل هاي انساني شامل نگرش هاي افراد نسبت به رعايت قوانين و ضوابط رانندگي، توانايي درك خطرات ناشي از سرعت غير مجاز ، خواب آلودگي ، حواس پرتي و مانند آن هاست.

عامل هاي انساني بصورت مستقل يا در تعامل با عامل هاي قانوني و ساختاري نقش مهمي را در بروز رانندگي هاي پرخطر همچون رانندگي با سرعت غير مجاز ايفا مي كنند.

 

 

3-1 ) استدلال هاي رفتاري:

استدلال رفتار رانندگي با سرعت مجاز/غيرمجاز: انسان ها براي انجام دادن هر رفتاري استدلال هاي مخصوص به خود دارند.در برخي موارد تصميماتي كه ديگران مي گيرند ولي از نظر ما معقول نيست (مانند تصميم بر رانندگي با سرعت غير مجاز) ممكن است ناشي از استدلالي باشد كه براي خود ارائه كرده اند. اگر افراد متقاعد شوند كه رانندگي با سرعت غيرمجاز به نفعشان نيست و آنان را از چيزهاي ارزشمند دور مي كند به طور منطقي تصميم خواهند گرفت چنين نكنند.براي درك كامل تصميم افراد درباره رانندگي با سرعت غير مجاز بايد باورهاي آن ها را تحليل كنيم. باورهاي ما نقش مهمي در قدرت ما بر كنترل رفتارمان دارد.

باورها:

ما بر اساس باورهاي شخصي مان در مورد سرعت رانندگي خود تصميم مي گيريم. باورها به سه دسته تقسيم مي شوند:

1-    باورهاي معطوف به پيامدهاي سرعت رانندگي

2-    باورهاي معطوف به عرف جامعه

3-    باورهاي معطوف به توانايي خود

باورهايي كه اشخاص در هريك از اين حيطه ها دارند ممكن است ناسالم باشد و منجر به رانندگي با سرعت غير مجاز شود. از طرف ديگر باورها مي توانند سالم باشند و منجر به رانندگي با سرعت مجاز شوند.

منبع:آشنايي با عوامل بروز تصادفات جاده اي در ايران

شركت مهندسي سيستم هاي حمل و نقل پارس