آزمون هاي معاينه فني

ضرورت انجام معاينه فني

بيش از يكصد سال از ظهور پديده اي به نام اتومبيل مي گذرد.در طول تاريخ حيات، انسان همواره به وسيله اي قابل اعتماد براي جابجائي سريع احتياج داشته است و با ظهور اتومبيل اين آرزو تحقق يافته است.از نخستين روزهائي كه چرخهاي اتومبيل ها برروي خيابان هاي شهرها به حركت درآمدند، معايب و محاسن آنان نيز در زير نگاه تيزبين متخصصان مختلف به نقد كشيده شد.يك اتومبيل به تنهائي وسيله اي سريع ، راحت ، مفرح و تا حدود زيادي ايمن است، ليكن هنگامي كه مجموعه اتومبيل ها را در يك سيستم حمل و نقل مورد ارزيابي قرار دهيم ، آنگاه معايب و نكات گوناگون منفي در اين ساختار پديدار مي گردد: خطاهاي رانندگي ، تصادفات ، ضعف برنامه ريزي هاي ترافيكي ، مشكلات ساختاري خيابانها و جاده ها كه براي حل هريك از اين مشكلات نيز به دانش خاص و تحقيقات گسترده اي نياز منديم.

يكي از عمده ترين مشكلاتي كه با ظهور اتومبيل پديدار گرديد مساله ايمني است كه در هنگام حركت و يا بروز تصادفات اهميت فوق العاده اي دارد. از آنجا كه پيشرفت در صنعت خودرو سازي مستلزم پيشرفت در تمامي زمينه هاي مرتبط با آن بوده است.در نتيجه در زمينه افزايش ايمني خودروهاي توليدي نيز به تدريج گامهاي اساسي برداشته شد.از نگاهي ديگر ايمني يك ضرورت است كه تا آخرين روز فعاليت و حيات يك خودرو بايد وجود داشته باشد. در اين ميان بروز تصادفات مختلف كه منجر به ضايعات گسترده جاني و مالي گرديده است، مسئولين ترافيكي كشورهاي مختلف رابه طراحي روشهائي براي بررسي ميزان ايمني خودروها به صورت دوره اي و در هنگام فعاليت آنها در مجموعه خودروها و سيستم ترافيكي وادار نموده است. بدين ترتيب با پيشرفت در صنعت خودرو سازي ، معاينه فني نيز به عنوان مجموعه اي از قوانين ، آزمونها و روشهاي اجرائي با استفاده از تجهيزات خاص براي هر آزمون معرفي و گسترش يافته است و هم اكنون نيز بيش از نيم قرن از زمان ارائه طرح ، شروع و اجراي معاينه فني در كشور هاي پيشرفته دنيا گذشته است. در طي اين مدت معاينه فني وسايل نقليه به عنوان موثرترين اهرم جهت افزايش ايمني تردد خودروها جايگاه خاص خود را در قوانين ترافيكي كشورهاي مختلف دنيا حفظ و ارتقاء بخشيده است.

با توجه به افزايش روز افزون خودرو در كشور اجراي طرح معاينه فني خودرو با هدف كنترل آلودگي هاي ناشي از آن و شناخت نقايص فني خودروها در سالهاي اخير مورد توجه افكار عمومي و دستگاههاي ذيربط قرار گرفت و مقامات مسئول را برآن داشت تا با ابلاغ قانوني رعايت برخي استانداردهاي فني را الزامي كنند.

رديف	موارد ظاهري خودرو كه مورد بررسي قرار مي گيرند	موارد مردود	قبول با ارائه توضيحات
1	شيشه جلو	ترك بيش از 30 سانتي متر در مسير جاروب برف پاك كن ها	سنگ خوردگي كه منجر به برش شيشه نشده باشد
2	شيشه عقب	عدم وجود شيشه عقب	شكستگي ، ترك، سنگ خوردگي
3	چراغ خطر عقب	شكستگي، عدم عملكرد	ترك جزئي
4	چراغ دنده عقب	شكستگي، عدم عملكرد	سوختن يكي از دو لامپ
5	چراغ راهنماي عقب	شكستگي، عدم عملكرد	____
6	چراغ راهنماي جلو	شكستگي، عدم عملكرد	____
7	چراغ زير،عقب و جلو	شكستگي، عدم عملكرد	____
8	چراغ نمره عقب	شكستگي، عدم عملكرد	سوختن يكي از دو لامپ
9	سپر جلو	غير استاندارد	دفرمه شدن
10	سپر عقب	غير استاندارد	دفرمه شدن
11	اطاق خودرو	دفرمه شدن قطعه اي در بدنه	پوسيدگي كف،له شدگي جزئي
12	رنگ خودرو،آفتاب زده،ريخته،دورنگ	قطعه اي در بدنه رنگ نشده باشد	آفتاب زدگي
13	اگزوز	پوسيدگي، عدم وجود منبع آخر،غير استاندارد	____
14	روغن ريزي	____	روغن ريزي از زير خودرو
15	سيبك و بوشها	____	سلامت نبودن بوش ،لقي سيبك ها
16	پولوس ها و گردگير	____	پارگي گردگير ،خروج گيريكس
17	فرمان	____	پارگي گردگير فرمان
18	شاسي	دفرمه شدن ،له شدن و پوسيدگي شاسي	____
19	آينه هاي جانبي و داخل سالن	عدم وجود آينه داخل سالن و جانبي سمت راننده	عدم وجود آينه جانبي سمت كمك راننده
20	برف پاك كن و شيشه شور	عدم عملكرد برف پاك كن يا شيشه شور	ترك منبع شيشه شور،خرابي جزئي تيغه برف پاك كن
21	باربند غير استاندارد	با ارتفاع بيش از دو برابر ارتفاع خودرو	____
22	بوق	سهم كاركرد و يا صداي ناهنجار و يا ضعيف	____
23	تايرها	پوسيدگي ،صاف بودن آج تاير در حالتي كه در مشاهده چشمي به نظر آيد	آج تاير در حد 40% باقي باشد

 

آزمونها و دستگاههاي اندازه گيري خودروهاي سبك

 

۱- تست چراغ هاي جلو Headlight Tester  

۲- سنجش آلاينده هاي خروجي از اگزوز Gas Tester

۳- آزمون لغزش جانبي چرخهاي جلو Side Slip Tester

4-آزمون كمك فنرها Shock Absorber Tester

۵-آزمون ترمزها Brake Tester

6-بررسي اهرم بندي و اتصالات جلوبندي Play Detector Tester

۷- آزمون صفحات چرخان Electronic Turning Plates

8- تست شدت صدا Noise Level Meter

 

 شرح آزمون هاي خودروهاي سبك

1- تست چراغ هاي جلو Headlight Tester :

 

در اين آزمون شدت،جهت و ميزان پيچش نور چراغهاي جلو ( در حالت نور پائين ، نور بالا و

نور پروژكتورهاي مه شكن ) مورد بررسي قرار مي گيرد.

 

 2- سنجش آلاينده هاي خروجي از اگزوز Gas Tester : 

در اين آزمون گازهاي خروجي از اگزوز خودروهاي بنزيني شامل هيرو و اكسيژن (O2) بوسيله دستگاه سنجش گازهاي خروجي از اگزوز اندازه گيري  مي شودكه در اين ميان HC و CO به عنوان آلاينده هاي هوا شناخته مي گردند.

 

 

 3- آزمون لغزش جانبي چرخهاي جلو Side Slip Tester :

از اين وسيله به جهت تعيين ميزان بسته و يا باز بودن دهانه چرخهاي هر يك از محورهاي خودرو استفاده مي شود. در هنگام عبور خودرو  از روي صفحه تست ، در اثر باز و يا بسته بودن دهانه چرخها ، صفحه آزمون به سمت چپ و يا راست منحرف مي شود.پتانسيومتر تعبيه شده در قسمت تحتاني اين وسيله ة حركت عرضي صفحه به طرفين را به كمك سنسورها ، مبدل به ارقامي قابل مفهوم جهت نمايش در قسمت نتايج ارسال مي نمايد. در پردازش نهائي ، نتيجه اين آزمون وضعيت انحراف خودرو را پس از طي يك كيلومتر پيشروي در راستاي مستقيم در مقياس متر بيان  مي نمايد.ظرفيت وزني اين تجهيزات براي خودروهايي با حداكثر وزن 5/2 تن براي هر محور طراحي و درنظر گرفته شده است.

 

۴- آزمون كمك فنرها Shock Absorber Tester :

در اين آزمون به كمك ارتعاشات ايجاد شده با دامنه 10cm  و فركانس 16Hz  ،ميزان قدرت ستهلاك(Damping) كمك فنرهاي  محمرهاي جلو و عقب خودرو اندازه گيري شده و با مقادير مجاز استاندارد  مقايسه مي شود.

 

 

  5- آزمون ترمزها Brake Tester :

 

اين دستگاه به منظور سنجش قدرت ترمزگيري چرخهاي هر يك از محورها ، قدرت عملكرد ترمزدستي و نيز سنجش ميزان تاب كاسه چرخهاي خودروهاي سواري به كار گرفته مي شود.ازاين تجهيزات مي توان جهت آزمون خودروهاي سواري و وانت بار با حداكثر وزن 4 تن براي هر محور استفاده نمود.با بررسي حد نهائي شتاب ترمزگيري كه توسط رايانه تعيين مي گردد ، چكونگي عملكرد ترمزها تحت بازديد فني واقع مي شود.

6- بررسي اهرم بندي و اتصالات جلوبندي Play Detector Tester :

اين دستگاه جهت بررسي وضعيت اتصالات جلوبندي خودروها بكار مي رود و قادر است خودروهاي سواري و وانت بارها را با حداكثر وزن 5/3 تن براي هر محور تست نمايد.صفحات اين دستگاه با حركات خود به طرفين ، قطعات جلوبندي را تحت فشار و كشش قرارداده و  آنان را از لحاظ لقي و ضعف در اتصالات و خوردگي مورد آزمون قرار مي دهد.

7- آزمون صفحات چرخان Electronic Turning Plates :

در اين آزمون پس از قرارگيري چرخهاي جلو بر روي صفحات قابل چرخشي افقي و به سمت راست و چپ چرخاندن فرمان خودرو  توسط راننده ، ميزان گردش چرخهاي جلو به سمت راست وچپ  اندازه گيري شده و با يكديگر مقايسه مي شود و در صورت و جود اختلاف بيش از حد مجاز در اين دو مقدار ، انجام تعميرات در سيستم فرمان ضروري مي گردد.

 

8- تست شدت صدا Noise Level Meter :

در اين آزمون ميزان سروصداي ايجاد شده توسط موتور در اطراف بدنه و اگزوز خودرو اندازه گيري شده و با مقادير مجاز مقايسه مي گردد.