در حالي که تصادفات جاده‌اي نهمين علت مرگ‌و‌مير در جهان به شمار مي‌رود اين حوادث در ايران دومين علت مرگ و مير است.

تصادف در هر ساعت جان 2 ايراني را مي‌گيرد. یعنی هر نیم ساعت یک ایرانی. اين‌، مهم‌ترين نكته‌اي بود كه در نخستين مراسم دهه ايمني، عنوان شد.

به گزارش مشرق، ميزان بالاي تصادفات در كشور از جمله مسائلي است كه همواره مسئولان وزارتخانه بهداشت و پليس راهور ناجا را به طور مستقيم درگير مي‌كند.

بر اساس آمار، سال گذشته 20 هزار و 68 هموطن در اثر تصادف فوت كرده و 800 هزار نفر نيز به انحاي مختلف مجروح شده‌اند. اگر نفرات كشته شده در تصادفات رانندگي در سال گذشته را در تعداد روزهاي سال تقسيم كنيم سهم هر روز از ميزان تلفات رانندگي 55 كشته و 2 هزار و 100 مجروح مي‌شود با اين حساب در هر ساعت بيش از 2 كشته و 87 مجروح به تعداد تلفات رانندگي اضافه مي‌شود.

اما طي سال‌هاي گذشته ميزان بالاي تلفات ناشي از تصادفات رانندگي در كشور ما به حدي بود كه برخي آن را با تعداد شهداي 8 سال جنگ تحميلي مقايسه مي‌كردند. با اين حساب كشورمان بالاترین آمار مرگ و میر ناشی از تصادفات جاده ای در جهان را داراست.

همین جمله ناخوشایند كافی است تا دریابیم، امنیت در جاده های كشورمان به یك حلقه مفقوده بدل شده است و همه ساله تعداد قابل توجهی از هموطنان جان خود را در حوادث و سوانح جاده ای از دست داده و میلیاردها تومان هزینه قابل اجتناب انسانی و مادی را تحمیل می كند.

علل و عوامل فراوانی همانند حلقه هایی به هم پیوسته، زنجیره حوادث جاده ای در كشورمان را تشكیل می دهند و ما را در نازلترین رتبه در میان كشورهای جهان از نظر امنیت سفر قرار می دهند.

به گفته غلامرضا معصومی، رئيس اورژانس كشور، حوادث ترافیکی نخستین عامل بیماری‌هاست.

رانندگي در جاده‌هاي نا ايمن

آمار تصادفات رانندگي در ايران در مقايسه با ساير کشور‌هاي جهان نگران کننده است. ميزان تلفات تصادفات رانندگي در ايران 25 برابر ژاپن و 2برابر ترکيه است. در عربستان روزانه 12 نفر قرباني حوادث جاده‌اي مي‌شوند و بر اساس آمار تعداد كشته‌ها در تصادفات رانندگي 55 كشته و 2 هزار و 100 مجروح در هر روز در سال گذشته بوده است.

همچنين ناامن‌ترين جاده‌هاي دنيا براي رانندگي و بدترين آمار در زمينه ميزان سوانح رانندگي در جهان متعلق به کشورهاي اريتره، مصر، ليبي، افغانستان، عراق، نيجر، آنگولا، امارات، گامبيا، ايران و موريتاني است و امن‌ترين جاده‌هاي دنيا براي رانندگي را کشورهاي سوئيس، سنگاپور، هلند، فنلاند، آلمان، نروژ و سوئد دارند.

در حالي که تصادفات جاده‌اي نهمين علت مرگ‌و‌مير در جهان به شمار مي‌رود اين حوادث در ايران دومين علت مرگ و مير است.

دكتر ساسان افلاكي، عضو مرکز تحقیقات راه و حمل و نقل دانشگاه تهران با اشاره به نقص در راه‌هاي كشور مي‌گويد: «راه‌هاي كشور براي سرعت پايين طراحي شده‌اند و نبود علائم راهنمایی و رانندگی در برخی از نقاط باعث بروز تصادفات رانندگی می شود.»

وي با اشاره به استاندارد نبودن راه‌هاي كشور و از بين رفتن علائم راهنمايي و رانندگي در برخي جاده‌ها تاكيد مي‌كند: «در مدت زمان كوتاهي بايد نسبت به اصلاح راه‌هاي غير استاندارد و علائم راهنمايي و رانندگي اقدام شود.»

طي سال‌هاي گذشته خودرو سازان به عنوان يكي از متهمان اصلي در تصادفات رانندگي شناخته شده‌اند. استفاده از قطعات غير اصلي در خودروها يكي از علل بروز تصادفات در جاده‌هاي كشور است كه افلاكي به آن اشاره كرده و مي‌گويد:«در این خصوص بايد يك سیستم کنترل کیفی قوي وجود داشته باشد.» راه نامناسب، خودروي نا‌ايمن، عدم رعايت قوانين راهنمايي و رانندگي سه عاملي هستند كه همواره از سوي كارشناسان به عنوان سه عامل اصلي بروز تصادفات در كشور نام برده مي‌شوند.

آمار بالاي تلفات رانندگي و هزينه‌هاي اين تصادفات كه در سال 86 حدود 18 ميليارد تومان يعني 7 درصد توليد ناخالص ملي برآورد شد مسئولان را بر آن داشت تا با اقدامات فرهنگي در وهله اول تعداد كشته‌شده‌هاي تصادفات رانندگي را كم كند. بر اين اساس دولت برنامه‌ريزي كرده است تا در سال 1400 اين تعداد 10‌كشته به ازاي هر 100 هزار شهروند برسد. اين در حالي است كه هزينه‌هاي مستقیم درمان مصدومان حوادث ترافیکی در سال 86، 11 درصد کل هزینه‌ها و هزینه فوت، معلولیت، کاهش کیفیت زندگی و تبعات اجتماعی و اقتصادی آن 50‌درصد هزینه‌هاي كشور را تشکیل می‌دهد.

فرهنگ‌سازي، اولويت اصلي راهور ناجا

سرهنگ محمد كريم خسروي، معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک رئیس پلیس راهور ناجا نيز با اشاره به اين نكته كه رويكرد ناجا جامع محور است، به تهران امروز مي‌گويد:‌«جلب مشاركت مردمي در امور ترافيكي و اعتماد‌سازي ازاولويت‌هاي كاري پليس راهور ناجا براي انجام فعاليت‌هاي فرهنگي است.»

وي با اشاره به اين نكته كه انسان، راه و وسيله نقليه از موضوعات ترافيكي هستند، مي‌گويد:‌ «اگر اين فرض را داشته باشيم كه سازندگان راه و وسيله نقليه انسان و كاربران نيز انسان هستند موضوع ترافيك انساني و اجتماعي مي‌شود با اين حساب كار فرهنگي مهم‌ترين كاري است كه بايد در اين زمينه انجام داد.»

سرهنگ خسروي در خصوص تعداد كشته‌هاي رانندگي مي‌گويد:‌«در جاد‌ه‌هاي روستايي 1درصد تلفات ناشي از تصادفات رانندگي را داريم كه براي فائق آمدن بر اين مشكل از دهياران روستاها به عنوان راهوران محلي ناجا استفاده كرده‌ايم كه با اين حساب در دورترين نقاط كشور نيز 3 حلقه همياران فرهنگي، دهياران و پليس ياران را سازماندهي كرده‌ايم كه اين اقدام به منظور حفظ جان شهروندان و جلوگيري از سوانح ترافيكي انجام شده است.» معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک رئیس پلیس راهور ناجا با اشاره به اين نكته كه تعداد 20هزار كشته در سال در تصادفات رانندگي در شأن مردم كشورمان نيست، مي‌گويد:‌«خودروها بايد استانداردهاي 51 گانه اجباري و استاندردهاي زيست‌محيطي را داشته و اعتقاد داريم سطح استاندرها پايين است و بايد بالاتر برود تا بتوانيم خودروهاي ايمن داشته باشم.»

رابطه كمربند ايمني و مرگ كمتر

استفاده اجباري از كمر بند ايمني چند سالي است كه در كشور باب شده است تا پيش از آيين نامه جديد پليس مبني بر استفاده اجباري از كمر بند ايمني اين وسيله بيشتر به وسيله ناكارآمدي تزئيني در خودروها محسوب مي‌شد اما از زماني كه استفاده از آن در خودروها كاهش پيدا كرد از تعداد تلفات ناشي از تصادفات دركشور نيز كاسته شد.

به گفته رئیس اورژانس كشور «كمربند ایمنی 30 تا 65 درصد تلفات جانی سرنشین جلو و 25 تا 75 درصد سرنشین عقب خودرو را كاهش می دهد.»

به گفته وي استفاده از كلاه ایمنی 40 درصد از مرگ و 70 درصد از آسیب به مغز را می‌كاهد و استفاده از صندلی ویژه 70 درصد از مرگ شیرخوار و 54 تا 80 درصد از مرگ كودكان را كاهش می دهد. با اين حال و بر اساس آمار در نوروز سال جاري در بازه زماني 25 اسفند تا 15 فروردين ماه تصادفات رانندگي يكهزار و 141 کشته بر جای گذاشت. همچنين بیشترین تصادفات منجر به مرگ در روزهای سیزدهم فروردین (77 نفر)، پنجم فروردین (76 نفر) و بیست و پنج اسفند (72 نفر) و کمترین تصادفات منجر به مرگ در روزهای یازدهم فروردین (32 نفر) و چهاردهم فروردین (37 نفر) رخ داده‌اند كه علت اصلی مرگ 55.7 درصد از افراد ضربه به سر، 23.1 درصد شکستگی‌های متعدد و 6 درصد به دلیل خونریزی بوده است. همچنین محل فوت 54 درصد از افراد در محل حادثه، 8 درصد حین انتقال به بیمارستان و محل فوت 37 درصد از افراد در بیمارستان بوده است.

فرهنگ‌سازي، استفاده از همياران پليس در سطوح مختلف آموزشي، تصويب قانون جديد راهنمايي و رانندگي از جمله راهكارهايي كه تا‌كنون براي كاهش تلفات رانندگي اجرايي شده است. اجراي دقيق قوانين جديد راهنمايي و رانندگي مي‌تواند كشورمان را از وضعيت نامطلوب تصادفات نجات دهد اين درحالي است كه شهروندان نيز بايد قوانين را درست و دقيق رعايت کنند و خودرو سازان نيز کيفيت خودرو‌ها را بالا ببرند و دولت بايد به فکر بهبود وضعيت راه‌هاي کشور باشد.

منبع: عصر ايران

نکات ايمني براي پيشگيري از حوادث در سفرعبارتند از:

1* اتومبيل را قبل ازحرکت از نظر فني بررسي کنيد (لاستيک، چراغ هاي راهنما، ترمز،تيغه برف پاک کن و ...)
2* از مناسب بودن شرايط آب و هوايي و جاده ها اطمينان حاصل نماييد.
3* در صورت امکان وسيله نقليه خود را به چزاغ مه شکن مجهزکنيد.
4* از خطوط وسط و کناره جاده در ادامه مسير حرکت خود استفاده کنيد.
5* در صورت بخارکردن شيشه جلو، از دستگاه تهويه خودرو استفاده نموده يا شيشه سمت راننده را کمي پايين آوريد تا بخار حاصله از بين برود.
6* حتماً از پر بودن باک بنزين اطمينان حاصل نماييد.
7* حفظ فاصله مناسب از وسيله نقليه جلويي با توجه به سرعت هاي تعيين شده ضروري است.
8* هنگام رانندگي در هواي مه آلود، به چراغ عقب خودروي جلويي، اعتماد کامل نداشته باشيد.
9* ميزان باد لاستيک هاي خودرو اهميت بسياري دارد، زيرا چرخي که بادش تنظيم باشد بهترين و مناسب ترين چسبندگي را با سطح جاده خواهد داشت و دوام آن نيز بيشترخواهد بود.
10* هرچرخ به ازاي 10 درصد باد ناکافي، 10 درصد از عمر مفيدش را از دست مي دهد.
11* عمق شيار لاستيک ها مخصوصاً در برف و باران شديد ممکن است ضامن حفظ جان شما باشد. عمق اين شياربايد حداقل 3 ميلي متر باشد.
12* از رانندگي درلبه ها و شانه هاي راه خودداري کنيد.
13* در يک سطح لغزنده هنگامي که سرعت داريد، ازتغييرناگهاني به دنده سنگين خودداري نماييد.
14* بارهاي داخل صندوق عقب و روي باربند را کاملاً محکم نموده و از حمل بارهاي سنگين و حجيم خارج از ظرفيت و حدود ابعاد اتومبيل بپرهيزيد.
15* جعبه کمک هاي اوليه، کپسول آتش نشاني و تجهيزات ايمني ترافيک (چراغ قوه و مثلث احتياط) را هميشه به همراه داشته باشيد.
16*ازقراردادن و روشن نمودن وسايل حرارتي يا روشنايي نظير گاز پيک نيک) دراتومبيل به علت احتمال ايجاد گازگرفتگي و آتش سوزي) بپرهيزيد.
17*با بستن کمربند ايمني، احتمال مرگ ناشي از ضربه به سر را کاهش دهيد.
18* از حمل بارهاي خطرناک نظير کپسول گاز، بنرين، نفت، مواد شيميايي قابل احتراق و ... خودداري نماييد.
19* حين رانندگي جهت حفظ تمرکز، از کشيدن سيگار، صحبت کردن با تلفن همراه، خوردن و آشاميدن، مشاجره و شوخي خودداري نماييد.
20* درصورت احساس خستگي و خواب آلودگي ازرانندگي بپرهيزيد.
21* در صورت مشاهده صحنه تصادف، قبل از هر اقدامي با شماره تلفن هاي 115 اورژانس و110 پليس را باخبر نماييد.

22* در صورت مشاهده صحنه تصادف ، از ازدحام در محل بپرهيزيد.
23* درصورت وقوع تصادف، راه را براي آمبولانس ها و نيروهاي امدادي باز کنيد.
24* با نيروهاي امدادي نهايت همکاري را انجام دهيد.
***چگونه هنگام سر خوردن توقف کنيد؟
1*خود را کاملاً کنترل کرده و به خود مسلط باشيد.
2* از ترمزکردن بپرهيزيد. ضربه زدن به ترمزروي يخ، چرخ ها را قفل مي کند و باعث لغزش و سرخوردن بيشتر مي شود.
3* در جهتي حرکت کنيد که قسمت عقب اتومبيل سر مي خورد. همين که اتومبيل به حالت مستقيم درآمد، به جهت دلخواه خود حرکت کنيد. خيلي آهسته روي ترمز فشار آوريد تا از سرعت اتومبيل کاسته شود يا آرام پدال گاز را فشاردهيد تا اتومبيل به حرکت خود ادامه دهد.
4* از سبقت بپرهيزيد. چرخاندن فرمان به مقدار زياد، ضربه اي به عقب اتومبيل مي زند که موجب سرخوردن آن شده و اتومبيل در جهت عکس حرکت، بر مي گردد.
5* اتومبيل را درگير دنده نگاه داريد زيرا اين حالت به کم شدن سرعت کمک مي کند و حداکثرکنترل را به راننده مي دهد.
6* ازبرداشتن پاي خود از روي گاز به طورناگهاني خودداري کنيد.
7* درجاده هاي يخ زده، اتومبيل را در دنده سنگين نگاه داريد.
8* درگل، برف و يخ، سرعت اتومبيل خود را کم و ثابت نگاه داريد.
*** قبل ازحرکت موارد زير را چک کنيد:
* لاستيک * روغن * باطري* زنجيرچرخ * چراغ ها * تنظيم کننده ولتاژ * فرمان * تيغه برف پاک کن * بخاري *راهنماها* ديفرانسيل * روشنايي * جک و ابزار * ترمزها.
*** به کودکان خود آموزش دهيد:

1-   که حين حرکت، ازبازي کردن با دستگيره هاي اتومبيل، بازکردن در و خارج کردن دست و سر از پنجره خودداري کنند.

2-   كمربند ايمني خود را ببندند.

3-  لباس با رنگ روشن بپوشند تا در شب ويا روز مه آلوديا باراني هنگام پياده روي از طرف رانندگان بخوبي ديده شوند.

منبع:مرکز اطلاعات علمی و تخصصی حمل و نقل و ترافیک http://ttic.ir

سرعت غیر مجاز  اصلی ترین عامل تصادفات رانندگی

حوادث ترافیکی علت اصلی مرگ و میر  و صدمات جدی در تمامی سنین به شمار می آیند. متاسفانه 90 درصد تلفات ناشی از تصادفات با وسایل نقلیه موتوری که همه ساله میلیون ها کشته و مجروح بر جای می گذارد مربوط به کشور های در حال توسعه است و تاسف بار تر این که ایران یکی از کشور هایی است که از بالاترین میزان تلفات انسانی در حوادث رانندگی برخوردار است. به نحوی که کشور ما علیرغم داشتن تنها یک درصد از جمعیت جهان در چند سال اخیر 2 درصد از تلفات انسانی حاصل از تصادفات وسایل نقلیه در سراسرجهان را به خود اختصاص داده است .آمار کشته شدگان در تصادفات وسایل نقلیه در  ایران 2 برابر  وآمار مصدومین  در سوانح ترافیکی در ایران  تقریبا 5 برابر و آمار مصدومین در سوانح ترافیکی در ایران تقریبا 5 برابر میانگین آمار های جهانی است. نباید فراموش کرد که بیش از 27000 کشته و 276 هزار مجروح در سوانح  ترافیکی جاده های کشور در طی سال 1385علاوه بر تاثیر ناهنجاری که بر روح و جسم شهروندان می گذارد، صدمه ای سخت بر پیکر اقتصاد کشور وارد نموده و چهره ای خشن و ناامن از راننگی در جاده های ایران در ذهن جهانیان ترسیم می نماید.

عامل انسانی مهم ترین عامل تصادفات

شکی نیست که ناامنی جاده ها،نقایص خودروها،اشکالات اورژانس و سیستم انتقال مصدومین به مراکز درمانی هریک به نوبه خود در افزایش تلفات ناشی از تصادفات وسایل نقلیه در کشور نقش دارند،اما آنچه در صدر علل افزایش تلفات قرار دارد چیزی جز فرهنگ نادرست رانندگی نسیت.بررسی حوادث ترافیکی سنوات اخیر  حاکی از آن است که بخش مهمی از حوادث رانندگی در 30-20 کیلومتری ورودی و خروجی شهرهای اصلی،بزرگراههای اصلی و جاده های کمربندی شهرها اتفاق می افتد که علت اصلی این حوادث شتاب و عجله بی مورد و رانندگی با سرعت های بسیار بالا است. میزان مرگ ومیر ناشی از حوادث ناشی از حوادث رانندگی در کشور در یک سال در حدود 29000 مورد وخسارت ناشی از این سوانح بیش از 60 هزار میلیارد ریال یعنی معادل 5درصد درآمد ناخالص ملی برآورد شده است.

سرعت غیر مجاز

سرعت بیش از حد مهمترین وشایعترین عامل تصادفات ومرگ میر در حوادث ترافیکی است. گرچه سرعت زیاد و حوادث ترافیکی رابطه بسیار پیچیده ای با هم دارند اما به زبان ساده می توان گفت که هر چه سرعت وسیله نقلیه بالاتر باشد احتمال انحراف و واژگونی خودرو بیشتر شده، احتمال تصادف،صدمه ومرگ و میر افزایش می یابد.بر اساس یک قانون مشهور فیزیک، انرژی یک اتومبیل با توان دوم سرعت آن رابطه مستقیم دارد.فرض کنید که اتومبیلی که با سرعت 50 کیلومتر در ساعت در حرکت است به جسمی برخورد کند، در این حالت میزان انرژی که این اتومبیل به مانع مقابل وارد می نماید متناسب است با عدد 50 به توان2 یعنی 2500، در حالیکه اگر سرعت اتومیبل بیشتر باشد این انرژی در زمان تصادف به خودرو  و سرنشین ها منتقل شده و احتمال صدمه و مرگ ومیر آنان را به میزان زیادی افزایش می دهد.

یکی از مطالعات مشترک انجام شده توسط کارشناسان ترافیک و پزشکی نشان میدهد که اگر اتومبیلی با سرعت 50 کیلومتر در ساعت به کودکی برخورد کند احتمال مرگ کودک حدود 50 درصد است ولی اگر همین اتومبیل با سرعت 65 کیلومتر درساعت یعنی فقط 15 کیلومتر بیشتر به همان کودک برخورد کند احتمال مرگ کودک به 90 درصد افزایش می یابد و این درصد افزایش خطر ، درصد بسیار هشدار دهنده ای است.

سرعت غیر مجاز و صدمات مغزی

مغز انسان در مایع مغزی نخاعی شناور است و توسط محفظه استخوانی جمجمه حفاظت می شود. در زمان تصادفات معمولا سر به شیشه جلوی اتومبیل یا دیگر اجزای داخلی خودرو برخورد نموده و شکستگی و خونریزی های مغزی اتفاق می افتدکه عموما سبب مرگ فرد می شود. بررسی های پزشکی حاکی از آن است که شدت این صدمات رابطه ای مستقیم با سرعت و شتاب اتومبیل دارد. این موضوع همچنین در مورد صدمات وارده به قفسه سینه،صورت،طحال،گردن و دیگر اجزای حیاتی بدن از جمله قلب و رگهای بزرگ و همچنین ریه ها که صدمه وارده به هر یک می تواند عامل مرگ فرد مصدوم باشد صادق است. سرعت بالا همچنین احتمال پرت شدن سرنشینان خودرو به بیرون از اتومبیل را افزایش می دهد. وقتی سرنشین خودرو به بیرون پرت می شود احتمال مرگ وی به 5 برابر افزایش می یابد.

سرعت بیش از حدّ بر میدان بینایی و میزان دید راننده نیز موثر است. توجه به این نکته ضروری است که افزایش سرعت خودرو سبب کاهش میدان بینایی راننده میشود.

رعایت سرعت مجاز یک امر ضروری است

کنترل سرعت وسایل نقلیه یکی از الزامات رانندگی در تمامی کشورهاست

گرچه سرعت گیر ها اعلام کننده های اتوماتیک صوتی سرعت در داخل اتومبیل هر یک می توانند نقش موثری در کنترل سرعت اتومبیل داشته باشد اما آنچه که بیشترین اهمیت را دارد، رعایت سرعت مجاز  و مطمئن توسط رانندگان خودرو هاست. به مثال زیر توجه کنید:

اگر سرعت مجاز در یک اتوبان 120 کیلومتر بر ساعت و طول مسیر 480 کیلومتر باشد  وشما  با 20 درصد سرعت غیر مجاز یعنی 144 کیلومتر بر ساعت برانید تنها 45 دقیقه زودتر به مقصد می رسید اما اگر با این سرعت تصادف کنید احتمال مرگ ومیر شما ودیگر سرنشینان خودرو 5برابر افزایش

می یابد.

بنابراین همه رانندگان باید:

1.    عادات غلط خود را که منجر به رانندگی غیر ایمن می شود اصلاح نمایند.

2.    خونسردی خود را در ترافیک حفظ کنند وبه هیچ وجه درصد پاسخگویی به رفتار نادرست رانندگان خاطی برنیایند

3.    از مصرف مواد روانگردان، داروها، مواد مخدر و الکل که سبب کاهش سطح هوشیاری می شود به شدت بپرهیزند.

4.    تمام تلاش خود را به کار گیرند تا رانندگی خود را تا پایان مسیر به صورت ایمن ادامه داده و از رانندگانی که با سرعت های غیر مجاز و رفتار های نادرست می رانند فاصله بگیرند.

برگرفته از جزوه ی فرهنگ ترافیک  ( سازمان راهداری و پلیس ناجا)